Trichoskopia to nieinwazyjne badanie skóry głowy i włosów w powiększeniu. Pomaga odróżnić rodzaje wypadania włosów i wskazać, kiedy potrzebny jest lekarz. W MMClinic trichoskopię wykonuje trycholog kamerą cyfrową z zapisem zdjęć, w trakcie konsultacji trwającej około 30–45 minut. O rozpoznaniu choroby i leczeniu decyduje lekarz.
Trichoskopia: co to za badanie?
Trichoskopia to badanie, w którym skórę głowy i włosy ogląda się w powiększeniu, bez pobierania wycinka skóry. W języku medycznym trichoskopia to dermoskopia skóry głowy i włosów. Wykonuje się ją dermatoskopem ręcznym lub wideodermatoskopem, czyli kamerą, która przekazuje obraz na ekran [1].
W pracy przeglądowej Rudnicka i wsp. (2011) opisali trichoskopię jako nieinwazyjną metodę różnicowania chorób włosów i skóry głowy [1].
Nazwa bywa zapisywana także jako „trychoskopia” – oba zapisy oznaczają to samo badanie. Trichoskopia korzysta z tej samej zasady powiększenia co dermatoskopia znamion, ale ma inny cel: ocenia włosy i ujścia mieszków włosowych.
Co pokazuje trichoskopia?
Trichoskopia pokazuje w powiększeniu grubość włosów, ujścia mieszków włosowych i skórę głowy wokół nich. W trichoskopii każdy rodzaj wypadania włosów daje inny obraz.
| Problem | Co widać w trichoskopii | Źródło |
|---|---|---|
| Łysienie androgenowe | różna grubość włosów (u ok. 94% pacjentów), włosy meszkowe | [2] |
| Łysienie plackowate | czarne kropki, włosy wykrzyknikowe, żółte kropki | [1][3] |
| Trichotillomania, czyli wyrywanie własnych włosów | włosy haczykowate, „znak V” | [4] |
| Grzybica skóry głowy | włosy przecinkowate | [1][5] |
| Łysienie bliznowaciejące | brak ujść mieszków włosowych | [3][6] |
Obraz z trichoskopii pomaga, ale sam nie jest rozpoznaniem. Rozpoznanie stawia się razem z wywiadem i badaniem skóry głowy.
Za cechami z tabeli stoją liczby z przeglądów badań. W przeglądzie systematycznym Kuczary i wsp. (2024, 34 publikacje) różną grubość włosów opisano u 94,07% pacjentów z łysieniem androgenowym [2]. Włosy meszkowe opisano u 66,45% pacjentów [2]. W przeglądzie systematycznym Kaczorowskiej i wsp. (2021) włosy haczykowate miały swoistość 100% dla trichotillomanii, a „znak V” – 99% [4].
W łysieniu plackowatym czarne kropki i włosy wykrzyknikowe wiążą się z aktywnością choroby [1]. Brak ujść mieszków włosowych nasuwa podejrzenie łysienia bliznowaciejącego [3][6]. Takie podejrzenie zwykle wymaga potwierdzenia biopsją [11]. Biopsję opisujemy niżej.
Łysienie androgenowe czy telogenowe: jak trichoskopia je odróżnia?
Trichoskopia pomaga odróżnić łysienie androgenowe od telogenowego po grubości włosów: w łysieniu androgenowym włosy mają różną grubość i jest więcej włosów cienkich [1][9]. Oba rodzaje różnią się też rozkładem wypadania na głowie.
- Łysienie androgenowe przebiega według wzorca. U mężczyzn obejmuje głównie zakola i czubek głowy. U kobiet daje rozlane przerzedzenie szczytu głowy z zachowaną linią czołową [7].
- Łysienie telogenowe to rozlane wypadanie włosów po czynniku wyzwalającym, na przykład po gorączce, operacji albo porodzie [8].
U kobiet oba rodzaje łysienia bywają do siebie podobne. Kryteria trichoskopowe dla kobiet opracował polski zespół. Rakowska i wsp. (2009) zbadali 131 kobiet: 59 z łysieniem androgenowym, 33 z przewlekłym łysieniem telogenowym i 39 zdrowych [9]. Włosy cienkie stanowiły średnio 20,9% włosów w łysieniu androgenowym i 10,4% w łysieniu telogenowym [9].
Kryteria z tego badania pozwalają rozpoznać łysienie androgenowe u kobiet ze swoistością 98% [9]. Swoistość 98% oznacza, że kryteria rzadko wskazują łysienie androgenowe u kobiety, która go nie ma.
Trichoskopia może też skorygować wstępną ocenę. W badaniu Jagalur i wsp. (2026, 200 pacjentów) trzy przypadki ocenione wstępnie jako łysienie telogenowe okazały się łysieniem androgenowym [5]. Przyczyn i leczenia obu rodzajów łysienia tutaj nie opisujemy – to osobne tematy.
Jak wygląda badanie trichoskopowe?
Badanie trichoskopowe wygląda tak: trycholog przykłada kamerę do skóry głowy w kilku miejscach i ogląda obraz w powiększeniu na ekranie. W MMClinic badanie jest częścią wizyty. Ta wizyta to konsultacja trychologiczna z trichoskopią. Trwa około 30–45 minut i składa się z trzech kroków:
- Wywiad. Trycholog pyta, od kiedy wypadają włosy, oraz o choroby, leki i pielęgnację.
- Trichoskopia. Trycholog przykłada kamerę cyfrową (wideotrichoskop) do skóry głowy w kilku miejscach. Obraz widać na ekranie, a zdjęcia zapisujemy.
- Omówienie i zalecenia. Trycholog omawia obraz i przekazuje zalecenia ustnie. Pisemnego opisu badania nie wydajemy.
Badanie nie wymaga nakłuć ani wyrywania włosów. Zapis zdjęć ma praktyczny cel: na kontroli porównujemy nowe zdjęcia z poprzednimi.
Jak przygotować się do trichoskopii?
Do trichoskopii przygotuj się tak, żeby skóra głowy wyglądała jak na co dzień. Wystarczą cztery kroki:
- Umyj włosy tak jak zwykle i nie nakładaj lakieru, żelu ani pudru do włosów.
- Nie farbuj włosów tuż przed badaniem.
- Zabierz listę przyjmowanych leków i suplementów.
- Zabierz wcześniejsze wyniki badań krwi, jeśli je masz.
Czy trichoskopia wystarczy do rozpoznania?
Często tak: trichoskopia razem z wywiadem i badaniem skóry głowy wystarcza do rozpoznania w większości przypadków [11]. Biopsja skóry głowy bywa potrzebna tylko w części przypadków.
W badaniu przekrojowym Jagalur i wsp. (2026, 200 pacjentów z łysieniem) trichoskopia była pomocna w rozpoznaniu u 97,5% osób [5]. Biopsji wymagał 1% pacjentów [5]. W tym samym badaniu dwa przypadki uznane wstępnie za łysienie plackowate okazały się grzybicą skóry głowy [5]. Badanie prowadził jeden ośrodek, więc jego wyników nie można przenosić wprost na każdy gabinet.
Złotym standardem pozostaje badanie histopatologiczne, czyli ocena wycinka skóry pod mikroskopem [10]. Biopsja jest potrzebna, gdy obraz jest niejednoznaczny albo gdy podejrzewa się łysienie bliznowaciejące [11]. Trichoskopia pomaga wtedy wybrać miejsce pobrania wycinka [6][11]. Może też zmniejszać potrzebę biopsji [10].
O potrzebie biopsji decyduje lekarz, nie trycholog.
Co dalej po trichoskopii: badania krwi, lekarz, leczenie?
Po trichoskopii trycholog przekazuje zalecenia i listę badań krwi, a pacjent wraca z wynikami. Dalsze kroki zależą od obrazu z badania i od wyników:
- Badania krwi. Trycholog podaje listę badań po wizycie. Z wynikami pacjent przychodzi na kolejną wizytę.
- Lekarz. Gdy obraz sugeruje chorobę, pacjenta najpierw ocenia w klinice lek. Michał Marciniak. To on decyduje o ewentualnym skierowaniu do dermatologa.
- Leczenie. Rozpoznanie choroby i leki na receptę należą do lekarza. W klinice wykonujemy też zabiegi, takie jak mezoterapia skóry głowy i osocze bogatopłytkowe na skórę głowy.
Nie każdy rodzaj wypadania włosów jest wskazaniem do zabiegu. Dlatego wybór leczenia następuje po badaniu, a nie przed nim.
Jakie badania krwi przy wypadaniu włosów?
Przy wypadaniu włosów najczęściej zleca się TSH, morfologię i badania gospodarki żelazem z ferrytyną [12][13]. TSH, morfologię i badania gospodarki żelazem zaleca przegląd praktyczny Walker i wsp. (2026) [12]. Niedobór żelaza potwierdza się oznaczeniem ferrytyny [13]. Listę badań dla konkretnej osoby podaje trycholog po wizycie.
Dowody dotyczące żelaza są ograniczone. Trost i wsp. (2006) ocenili, że badania nad związkiem niedoboru żelaza z wypadaniem włosów dają niespójne wyniki [13]. Według autorów brakuje dowodów, żeby zalecać rutynowe badanie żelaza u wszystkich osób z wypadaniem włosów [13]. Ferrytyna może być też fałszywie podwyższona w stanie zapalnym [13].
Wyniki badań krwi ocenia się więc razem z wywiadem i obrazem z trichoskopii, a nie osobno.
Trycholog czy dermatolog: kto czym się zajmuje?
Trycholog ocenia skórę głowy i włosy oraz daje zalecenia, a dermatolog jest lekarzem: rozpoznaje choroby i przepisuje leki. Trichoskopię wykonują i dermatolodzy, i trycholodzy. Różni ich to, co mogą zrobić z wynikiem badania.
| Zadanie | Trycholog | Lekarz, np. dermatolog |
|---|---|---|
| Trichoskopia | tak | tak |
| Zalecenia pielęgnacyjne i lista badań krwi | tak | tak |
| Rozpoznanie choroby | nie | tak |
| Leki na receptę | nie | tak |
| Decyzja o biopsji skóry głowy | nie | tak |
Trycholog nie jest lekarzem. W MMClinic trichoskopię wykonuje trycholog Agnieszka Morisson-Gajos, magister farmacji i członek Polskiego Stowarzyszenia Trychologicznego. Na pierwszej wizycie trycholog zbiera wywiad, wykonuje trichoskopię i przekazuje zalecenia. Gdy obraz sugeruje chorobę, pacjenta ocenia lek. Michał Marciniak.
Ile kosztuje trichoskopia?
Trichoskopia w MMClinic kosztuje 190 zł – to cena konsultacji trychologicznej, której częścią jest badanie. W tej cenie mieszczą się wywiad, trichoskopia z zapisem zdjęć i zalecenia. Na kontroli porównujemy nowe zdjęcia z zapisanymi. Aktualną kwotę podaje strona wizyty: cena konsultacji trychologicznej.
Pytania i odpowiedzi
Poniżej krótkie odpowiedzi. Na pozostałe pytania odpowiemy na wizycie – umów wizytę.
Czy trichoskopia boli?
Zwykle nie. Trichoskopia polega na przyłożeniu kamery do skóry głowy, bez nakłuć i bez wyrywania włosów. Badania opisują ją jako metodę nieinwazyjną [1].
Ile trwa trichoskopia?
Około 30–45 minut razem z konsultacją. W tym czasie mieszczą się wywiad, badanie kamerą i omówienie zaleceń.
Czy dostanę opis badania?
Nie. Zalecenia przekazujemy ustnie, bez pisemnego raportu. Zdjęcia z badania zapisujemy, żeby porównać je na kontroli.
Czy trichoskopię trzeba powtarzać?
Tak, jeśli chcemy ocenić zmianę w czasie. Na kontroli porównujemy nowe zdjęcia z zapisanymi. Termin kontroli ustalamy indywidualnie.
Czy trichoskopia wykryje przyczynę wypadania włosów?
Nie zawsze. Trichoskopia pomaga ustalić rodzaj wypadania włosów. Przyczynę ustala się razem z wywiadem i badaniami krwi.
Podsumowanie
- Trichoskopia to nieinwazyjne badanie skóry głowy i włosów w powiększeniu [1].
- Każdy rodzaj wypadania włosów daje w niej inny obraz; w łysieniu androgenowym różną grubość włosów opisano u ok. 94% pacjentów [2].
- Razem z wywiadem trichoskopia często wystarcza do rozpoznania; w badaniu 200 pacjentów biopsji wymagał 1% [5].
- W MMClinic badanie wykonuje trycholog kamerą cyfrową z zapisem zdjęć, w trakcie konsultacji trwającej około 30–45 minut (190 zł).
- Po badaniu trycholog przekazuje zalecenia i listę badań krwi, a pacjent wraca z wynikami.
- Rozpoznanie choroby i leki na receptę należą do lekarza; przy podejrzeniu choroby pacjenta ocenia lek. Michał Marciniak.
O autorze
Lek. Michał Marciniak jest lekarzem medycyny estetycznej w MMClinic we Wrocławiu i członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging. Ocenia pacjentów, u których obraz z trichoskopii sugeruje chorobę, i decyduje o skierowaniu do dermatologa. Trichoskopię w klinice wykonuje trycholog Agnieszka Morisson-Gajos, magister farmacji. Dane z praktyki w tym artykule pochodzą z odpowiedzi lek. Michała Marciniaka i ze strony kliniki. Więcej: profil autora.
Źródła
[1] Rudnicka L, Olszewska M, Rakowska A, Slowinska M. Trichoscopy update 2011. J Dermatol Case Rep. 2011;5(4):82–88. DOI: 10.3315/jdcr.2011.1083. PMID: 22408709. Publikacja.
[2] Kuczara A, Waśkiel-Burnat A, Rakowska A, Olszewska M, Rudnicka L. Trichoscopy of Androgenetic Alopecia: A Systematic Review. J Clin Med. 2024;13(7):1962. DOI: 10.3390/jcm13071962. PMID: 38610726. Publikacja.
[3] Inui S. Trichoscopy for common hair loss diseases: algorithmic method for diagnosis. J Dermatol. 2011;38(1):71–75. DOI: 10.1111/j.1346-8138.2010.01119.x. PMID: 21175759. Publikacja.
[4] Kaczorowska A, Rudnicka L, Stefanato CM i wsp. Diagnostic Accuracy of Trichoscopy in Trichotillomania: A Systematic Review. Acta Derm Venereol. 2021;101(10):adv00565. DOI: 10.2340/00015555-3859. PMID: 34184065. Publikacja.
[5] Jagalur H, Devaraj Y, Swaroop MR i wsp. Diagnostic Yield and Clinical Impact of Trichoscopy in Alopecia: A Cross-Sectional Study From a Rural Tertiary Care Centre. Cureus. 2026;18(7):e113387. DOI: 10.7759/cureus.113387. PMID: 42644026. Publikacja.
[6] Kelati A, Waśkiel-Burnat A, Apalla Z i wsp. Trichoscopy of Cicatricial Alopecia in Fair and Dark Skin: A Multicenter International Study of the EADV Task Force on Hair Diseases and the IDS Task Force on Trichoscopy. Int J Dermatol. 2026;65(8):1647–1667. DOI: 10.1111/ijd.70440. PMID: 42067976. Publikacja.
[7] Ho CH, Sood T, Zito PM. Androgenetic Alopecia. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 28613674. Publikacja.
[8] Hughes EC, Syed HA, Saleh D. Telogen Effluvium. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. PMID: 28613598. Publikacja.
[9] Rakowska A, Slowinska M, Kowalska-Oledzka E i wsp. Dermoscopy in female androgenic alopecia: method standardization and diagnostic criteria. Int J Trichology. 2009;1(2):123–130. DOI: 10.4103/0974-7753.58555. PMID: 20927234. Publikacja.
[10] Katoulis AC, Pappa G, Sgouros D i wsp. A Three-Step Diagnostic Algorithm for Alopecia: Pattern Analysis in Trichoscopy. J Clin Med. 2025;14(4):1195. DOI: 10.3390/jcm14041195. PMID: 40004726. Publikacja.
[11] Brunetti T, Misciali C, Rapparini L i wsp. Scalp Biopsies for Alopecia. Dermatopathology (Basel). 2026;13(3):44. DOI: 10.3390/dermatopathology13030044. PMID: 42782841. Publikacja.
[12] Walker CW, Champigny D, Hartman T i wsp. Hair loss: A systematic approach to evaluation, diagnosis, and management. JAAPA. 2026;39(9):27–34. DOI: 10.1097/01.jaa.0000000000000405. PMID: 42647672. Publikacja.
[13] Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824–844. DOI: 10.1016/j.jaad.2005.11.1104. PMID: 16635664. Publikacja.
