Pieprzyki są powszechnie występującymi zmianami skórnymi. Większość z nich cechuje się niewielkim rozmiarem i nie stanowi dla pacjentów problemu estetycznego. Niewiele osób zwraca na nie uwagę, a niektórzy nawet uważają, że dodają one uroku. Ich usunięcie jest najczęściej podyktowane zbyt dużym rozmiarem i kwestiami zdrowotnymi – niektóre pieprzyki mogą zawierać komórki rakowe, a nawet z czasem przekształcić się w czerniak, czyli złośliwy nowotwór skóry. Kiedy znamię barwnikowe powinno zwrócić naszą uwagę i jak wygląda zabieg jego usunięcia? Coraz częściej wybieraną, mniej inwazyjną alternatywą dla skalpela jest laserowe usuwanie pieprzyków we Wrocławiu.
Czym są pieprzyki?
Pieprzyki to potoczna nazwa znamion melanocytowych, które mogą występować na całym ciele – najczęściej na kończonych, tułowiu i twarzy. Przeciętnie każdy z nas ma ok. 20 takich znamion. Ich wygląd jest bardzo zróżnicowany pod względem rozmiaru, koloru, kształtu i struktury powierzchni. Najczęściej znamiona mają łagodny charakter – są niewielkimi, brązowymi, kolistymi i płaskimi plamkami, które nie przykuwają szczególnej uwagi. Problem estetyczny, a często również zdrowotny pojawia się wraz z odstępstwami od tej normy, np. gdy znamię jest duże, asymetryczne i nierównomiernie ubarwione.
Jak powstają pieprzyki?
Pieprzyki powstają w wyniku proliferacji (namnażania) melanocytów, czyli komórek odpowiedzialnych za produkcję melaniny – pigmentu nadającego kolor skórze, oczom i włosom. Ze względu na czas powstania zmiany barwnikowe dzieli się na:
- wrodzone – istniejące już w momencie narodzin, względnie rzadkie (według szacunków występują u 1% noworodków), o średnicy od kilku milimetrów do nawet kilkunastu centymetrów (czasami obejmujące duże powierzchnie ciała),
- nabyte – tworzą się z czasem, głównie na skutek działania promieniowania UV. Można je dodatkowo podzielić na łagodne (owalne, małe i brązowe plamki) i atypowe (asymetryczne, większe, o niejednolitym kolorze – to właśnie one stwarzają ryzyko rozwoju czerniaka).
Na jakie pieprzyki należy zwracać uwagę?
W samodzielnej ocenie niepokojących cech pieprzyków polega metoda ABCDE. Zwraca ona uwagę na 5 głównych aspektów, po zauważeniu których pacjent powinien udać się do lekarza. Są to:
- A – asymetria (ang. asymmetry) – odstępstwa od owalnego kształtu,
- B – granica (ang. border) – nieregularne, poszarpane brzegi,
- C – kolor (ang. color) – nierównomierny kolor, np. wyróżniająca się obwódka,
- D – średnica (ang. diameter) – rozmiar pow. 5 mm,
- E – ewolucja (ang. evolution) – postępujące zmiany, np. powiększanie się pieprzyka.
Lista ta nie wyczerpuje całego spektrum cech, które są odstępstwem od normy wskazującym na zmiany chorobowe. Konsultacja lekarska jest konieczna także wtedy, gdy w miejscu zmiany pacjent odczuwa ból, pieczenie lub swędzenie oraz gdy pieprzyki krwawią lub wydzielają wydzielinę.
Chirurgiczne usuwanie pieprzyków – opis zabiegu
Usuwanie pieprzyków jest zabiegiem chirurgicznym wykonywanym przy pomocy skalpela i poprzedzonym znieczuleniem miejscowym. Oprócz samego znamienia lekarz usuwa również niewielki margines niezmienionych tkanek, które potencjalnie mogą składać się z chorobowych komórek, następnie zakładane są szwy i opatrunek. Standardowo szwy są zdejmowane po 7 dniach od zabiegu, jednak czas ten może się wydłużyć w zależności od rodzaju usuwanego znamienia i przebiegu gojenia.
Wykonanie tej procedury musi być poprzedzone konsultacją lekarską, w trakcie której lekarz ocenia zmianę i stan zdrowia pacjenta oraz – ewentualnie – zleca dodatkowe badania.
Jak w przypadku każdego zabiegu tego typu ważna jest odpowiednia pielęgnacja operowanego obszaru i stosowanie się do zaleceń lekarza. Przede wszystkim pacjent powinien unikać kąpieli i innych czynności narażających ranę na długotrwałe namoczenie. Niewskazana jest również ekspozycja operowanego miejsca na słońce – może to doprowadzić do powstania blizn i zakłócenia procesu gojenia.
Więcej informacji o zabiegu znajdziesz tutaj: chirurgiczne usuwanie znamion – Wrocław.
Czy pieprzyki można usunąć laserowo?
Niektóre znamiona barwnikowe mogą zostać usunięte przy pomocy lasera. Jednak metody tej nie stosuje się w przypadku zmian chorobowych. Jeśli podczas konsultacji lekarz stwierdzi ryzyko zezłośliwienia pieprzyka, zaleci przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego, który umożliwi przeprowadzenie dalszych badań histopatologicznych.
—
Źródła:
[1] Włodarkiewicz A., 2009, Znamiona melanocytowe wrodzone, Przegląd Dermatologiczny 96
[2] Hałas P., 2017, Charakterystyka czerniaka oraz ocena poziomu wiedzy studentów na temat czerniaka złośliwego, Dermatologia
[3] Zaal L.H. i inni, 2004, Classification of congenital melanocytic naevi and malignant transformation: a review of the literature
[4] Damsky W., Bosenber M., 2017, Melanocytic nevi and melanoma: Unraveling a complex relationship, Oncogene 36(42)